Κρασί Vs μπύρας

15 Οκτωβρίου, 2013

Συγκρίσεις και άγνωστες πληροφορίες για τα δύο πολυαγαπημένα ποτά.

Ο Alex Hillsberg είναι ένας Αμερικανός δημοσιογράφος που σπούδασε οικονομικά (ΜΑ) στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ, την πρωτεύουσα και την πιο πολυπληθή πόλη της πολιτείας του Κολοράντο και στην συνέχεια δημοσιογραφία στην σχολήMediaFilm and Journalism με δίπλωμα (ΒΑ) που απέκτησε το 1994. Μαθήτευσε στην τοπική εφημερίδα DenverBusiness News και σήμερα γράφει σαν ελεύθερος επαγγελματίας (freelance) σε διάφορα έντυπα, περιοδικά και άλλα μέσα.

Αρχές Οκτωβρίου του 2013 μου έστειλε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εργασία του στην οποία περιλαμβάνονται απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα όπως «Ποια είναι η πρώτη σε πωλήσεις μπύρα στον κόσμο; Η Budweiser; Λάθος, μεγάλο λάθος!», «Ποιοι καταναλώνουν την περισσότερη μπύρα στον κόσμο;» ή «Γνωρίζετε ότι η μεγαλύτερη κατά κεφαλή κατανάλωση κρασιού γίνεται …. στο Βατικανό;».

Οι συναρπαστικές λεπτομέρειες που αφορούν τα δύο «στρατόπεδα» των φανατικών φίλων του κρασιού και της μπύρας, παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, έτσι μετά από σχετική άδεια του Alex, παραθέτουμε τα πιο σημαντικά σημεία της ευρηματικής του δουλειάς.

 

«Είναι μια πανάρχαια αντιπαράθεση, τόσο παλιά όσο τα πιο απαρχαιωμένα δρύινα βαρέλια και τα δοχεία της μπύρας. Πίσω βέβαια από τα αστεία πολλές φορές επιχειρήματα από τα στρατόπεδα της «μπύρας» και του «κρασιού», κρύβεται μια αδυσώπητη μάχη για την εξασφάλιση μεριδίων αγοράς στις αναπτυγμένες και στις αναδυόμενες αγορές δια μέσου των αιώνων και των εναλλασσόμενων γενεών» επισημαίνει στο εισαγωγικό κείμενο της εργασίας του ο Alex Hillsberg και συνεχίζει ως εξής:

«Εάν παίρναμε για κριτήριο τους ψήφους, οι άνθρωποι που το 2011 κατανάλωσαν συνολικά 189 δισεκατομμύρια λίτρα μπύρας ήταν σαφώς περισσότεροι από εκείνους που ήπιαν 24 δισεκατομμύρια λίτρα κρασιού τον ίδιο χρόνο. Οι μεγαλύτερες όμως πωλήσεις της μπύρας μπορεί να μας οδηγήσουν σε εσφαλμένα συμπεράσματα. Τούτο διότι το κρασί κερδίζει δημοτικότητα όχι μόνο σε μεγάλες αγορές όπως οι ΗΠΑ αλλά και σε παραδοσιακές αγορές μπύρας όπως είναι η Γερμανία. Δεν βοηθάει επίσης την μπύρα το γεγονός ότι η Κίνα, η μεγαλύτερη αγορά μπύρας του κόσμου, αναπτύσσεται γρήγορα στο κρασί.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το «Great Wall», η Νο 2 εμπορική επωνυμία κρασιού στον κόσμο το 2012, ήταν σχεδόν άγνωστη στην βιομηχανία κρασιού μόλις πριν από τρία χρόνια! Το 2012 σκαρφάλωσε άνετα στην δεύτερη θέση των δημοφιλέστερων εμπορικών σημάτων κρασιού με την υποστήριξη εκατομμυρίων Κινέζων που άρχισαν να αγαπούν το κρασί.

Ο Shu Yu, διευθυντικό στέλεχος της εταιρίας που διαθέτει το «Σινικό τείχος» (Great Wall) στην Κινεζική αγορά,  αποκαλύπτει τον απλό τρόπο κάλυψης της αλματώδους αύξησης των πωλήσεων: Θα κάνουμε ένα Γαλλικό «Σινικό τείχος», ένα Χιλιανό «Σινικό τείχος» και ένα «Σινικό τείχος» Αυστραλίας! Φυσικά οι Ζυθοβιομηχανίες δεν είναι οι μόνες που παρακολουθούν το φαινόμενο αυτό με νευρικότητα. Είναι και οι κορυφαίες αγορές κρασιού στον κόσμο!».

Οι εκπληκτικές συγκρίσεις και οι άγνωστες πληροφορίες που παραθέτει στο άρθρο του ο Alex Hillsberg για τα δύο αγαπημένα ποτά, εικονογραφούνται με διάφορα σκίτσα τα οποία μεταδίδουν άγνωστες στο ευρώ κοινό πληροφορίες μέσα από μια ευρηματική «αντιπαράθεση» δύο στρατοπέδων: Το στρατόπεδο των οπαδών  Μπύρας εναντίον του στρατοπέδου των οπαδών  Κρασιού!

Δον Βίνο και κυνηγός μπύρας (3)

Ας παρακολουθήσουμε συνοπτικά την αντιπαράθεση αυτή που γίνεται μεταξύ του Don Vino που εκπροσωπεί το στρατόπεδο των φίλων του κρασιού και του Beer Hunter που εκπροσωπεί το στρατόπεδο των φίλων της μπύρας, με ενδιάμεση παράθεση σημαντικών και χρήσιμων πληροφοριών:

Ο Beer Hunter διατυμπανίζει γεμάτος υπερηφάνεια ότι για κάθε ένα ποτήρι κρασιού καταναλώνονται τρία ποτήρια μπύρας, συμπληρώνοντας ότι η μπύρα πουλάει οκταπλάσια ποσότητα σε χύμα από την αντίστοιχη ποσότητα κρασιού.

Ποιες είναι οι δέκα χώρες με την μεγαλύτερη κατά κεφαλή κατανάλωση μπύρας το 2011;

Αν πιστεύετε πως η χώρα με την μεγαλύτερη κατά κεφαλήν κατανάλωση μπύρας είναι η Γερμανία, κάνετε λάθος! Η Τσεχία με 346 λίτρα κατά κεφαλή κατανάλωση μπύρας είναι πρώτη στον σχετικό κατάλογο με δεύτερη την Αυστρία (305 λίτρα) και τρίτη την Γερμανία (303 λίτρα). Ακολουθούν Ιρλανδία (285 λίτρα), Εσθονία (281 λίτρα), Πολωνία (264 λίτρα),  Φινλανδία (258 λίτρα),  Κροατία (244 λίτρα),  Σλοβενία (237 λίτρα) και  Αυστραλία (231 λίτρα).

Top σε πωλήσεις μπύρες και κρασιά ανά τον κόσμο.

Top σε πωλήσεις μπύρες και κρασιά ανά τον κόσμο.

Διαβάστε την συνέχεια

Πηγή: www.analyst.gr


Ισχύς εν τη ενώσει στα Κρητικά κρασιά.

21 Νοεμβρίου, 2012

Ξεχασμένες ποικιλίες κρασιών «αναβιώνουν» στην Κρήτη

Η δύναμη των Ελλήνων οινοπαραγωγών βρίσκεται στις τοπικές ποικιλίες.

Οι Κρητικοί, μάλιστα, που μέσα σε μόλις δέκα χρόνια έχουν κάνει πραγματικά θαύματα, το κατάλαβαν εγκαίρως αυτό και άρχισαν να αναδεικνύουν με τον καλύτερο τρόπο παλιές και ξεχασμένες ποικιλίες όπως το Βιδιανό, το Πλυτό, η Βιλάνα, το Θραψαθήρι και το Κοτσιφάλι, το Μαντηλάρι, η Μαλβαζία και το Λιάτικο.

Επιπλέον έχουν αντιληφθεί ότι θα προχωρήσουν καλύτερα αν είναι ενωμένοι. Πρώτοι ενώθηκαν πριν από έξι χρόνια οι παραγωγοί του Νομού Ηρακλείου, ιδρύοντας το Δίκτυο Οινοποιών Νομού Ηρακλείου (ΔΟΝΗ), δύο χρόνια αργότερα ιδρύθηκαν τα αντίστοιχα δίκτυα των νομών Χανίων και Ρεθύμνου και όλοι μαζί πλέον, συν το Οινοποιείο της Ιεράς Μονής Τοπλού από το Λασίθι, δημιούργησαν το Wines of Crete (http://www.winesofcrete.gr/). 
Στο δίκτυο συμμετέχουν τριάντα οινοποιεία τα οποία καλύπτουν πάνω από το 90% της εμφιαλωμένης παραγωγής του νησιού.
Οι οινοπαραγωγοί συνεργάζονται αποτελεσματικά μεταξύ τους, οργανώνουν κοινές ενέργειες, διαχειρίζονται εθνικά και κοινοτικά κονδύλια με σκοπό τόσο την ανάδειξη του προϊόντος τους, όσο και της τουριστικής διάστασης που μπορεί επίσης μέσω αυτού να αναδειχτεί.
Σκοπεύουν εξάλλου να φτιάξουν και ένα e-shop για να πουλάνε online τα κρασιά τους που σήμερα είναι δύσκολο να τα βρεις εκτός Κρήτης.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, τα κρασιά της Κρήτης ξεκίνησαν πριν από ενάμιση χρόνο ένα project προώθησης στις αγορές των ΗΠΑ και του Καναδά και ταυτόχρονα προσπάθειες ανάπτυξης του οινοτουρισμού με επισκέψεις και γευσιγνωσίες στα κατά τόπους οινοποιεία και την σύνδεση του κρασιού με την ιστορία και την παράδοση του τόπου. Και οι προσπάθειές τους είχαν ήδη αποτελέσματα.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο που φιλοξενηθήκαμε στο ξενοδοχείο Creta Maris Resort για να δοκιμάσουμε τη νέα κουζίνα του, η Μερόπη Παπαδοπούλου του Οινοχόου, που μόλις γύρισε από τη Νέα Υόρκη μας περιέγραψε τον ενθουσιασμό με τον οποίο ο σομελιέ Μισέλ Μαντριγκάλ του (πολύ μοδάτου) Bouloud bar στο Μανχάταν της πρότεινε το «Βιδιανό» του Αλεξάκη, χωρίς να ξέρει ότι η πελάτισσά του ήταν η ιέρεια των ελληνικών κρασιών.
Όμως κάτι ξέρει και ο Μαντριγκάλ από κρασιά. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι οι διεθνείς λάτρεις του κρασιού έχοντας βαρεθεί τα ίδια και τα ίδια, στρέφονται πια με μεγάλο ενδιαφέρον σε άγνωστες ποικιλίες. Έφτασε άραγε η εποχή να αναδειχθεί το ελληνικό κρασί στις ξένες αγορές;
Είναι πολύ πιθανό όπως δείχνουν τα πράγματα. Οι Ελληνες οινοπαραγωγοί δεν μπορούν βεβαίως να ανταγωνιστούν (στις τιμές) κάτι Ισπανούς συναδέλφους τους όπως ο Τόρες, ο κολοσσός της ισπανικής παραγωγής και αντίστοιχους Μπορντολέζους με τα εκατομμύρια φιάλες ετησίως, ούτε έχει νόημα να στραφούν στο πολύ φθηνό κρασί, μπορούν όμως να προσφέρουν «χειροποίητα» κρασιά με πολύ ενδιαφέρουσες και φίνες γεύσεις σε καλές τιμές.
Στο Creta Maris Resort (στα εστιατόρια του οποίου προσφέρονται αποκλειστικά κρητικά κρασιά, χύμα ή εμφιαλωμένα) το πρωί της Κυριακής της 24ης Ιουνίου, ο δραστήριος Νίκος Μηλιαράκης μας παρουσίασε το πρόγραμμα του Δικτύου και αμέσως μετά δοκιμάσαμε τα κρασιά που έφερε μαζί με τους συναδέλφους του Μανώλη Σταφυλάκη, που εκπροσωπούσε τα κρασιά της Μονής Τοπλού, τη Μαρία Τιτάκη του οινοποιείου Τιτάτκη και την Εμμανουέλα Πατεριανάκη.
Δοκιμάσαμε 17 κρασιά εκείνο το πρωί. Με τη σειρά που σας τα αναφέρω:
Τέσσερα λευκά, τα «ΒΙΔΙΑΝΟ 2011» του Αλεξάκη, «ΒΙΔΙΑΝΟ 2011» του Διαμαντάκη, «ΘΕΩΝ ΔΩΡΑ 2011» του Στυλιανού από Βιδιανό, Θραψαθήρι κιι Βιλάνα, και το«ENSTIKTO 2011» της Ειρήνης Δασκαλάκη από Bιδιανο και Chardonnay,
ένα ροζέ την «ΠΡΟΦΑΣΗ 2011» του Ταμιωλάκη από Syrah και Κοτσιφαλι,
εννιά ερυθρά, τα εξής: «Κτήμα Μιχαλάκη» από Κοτσιφάλι, «VIN DE CRETE 2010» του Τιτάκη, «ΜΥΡΑΜΠΕΛΟΣ 2010» της Mediterra Οινοποιητικής και «ΚΤΗΜΑ ΜΗΛΙΑΡΑΚΗ 2009» από Koτσιφάλι και Μαντηλάρι, το «MEΛΙΣΣΙΝΟΣ 2009» του Πατεριαννάκη από Κοτσιφάλι, Μαντηλάρι και Syrah, το «Κοτσιφάλι Syrah» του Λυραράκη, το«ΝΗΣΟΣ 2010» του συνεταιρισμού ΕΑΣ Πεζών επίσης από Κοτσιφάλι και Syrah το «ΚΟΤΣΙΦΑΛΙ-CABERNET 2008» του Στραταριδάκη.
Κλείσαμε τις δοκιμές με τρία γλυκά κρασιά από λιαστά σταφύλια της γηγενούς ποικιλίας Λιάτικο, το «ΗΛΙΟΣ» του Δουλουφάκη, το « ΙΟΥΛΙΑΤΙΚΟ» του Μπουτάρη και το «ΛΙΑΤΙΚΟ» της Ιεράς Μονής Τοπλού.
Μετά από τις δοκιμές και τις συγκρίσεις τις οποίες συνοδεύσαμε με κρητικό τυρί και παξιμάδι πήραμε τα μπουκάλια που περίσσεψαν και συνοδεύσαμε το φαγητό μας στο εστιατόριο «Limoncello» του ξενοδοχείου.
 Εγώ συνέχισα με το γλυκόπιοτο Λιάτικο της Λασιθιώτικης Μονής που μ’αρέσει πάρα πολύ με το φαγητό.

Πηγή: nooz.gr


Γνωριμία με τα Φυσικά κρασιά

3 Φεβρουαρίου, 2012

Μετά τα βιολογικά και τα βιοδυναμικά κρασιά ένας νέος όρος μπαίνει στο λεξικό των οινόφιλων. Τι είναι λοιπόν τα φυσικά κρασιά και κατά πόσο αξίζουν τα λεφτά τους; 

Νέοι καιροί νέα ήθη. Κάποτε ο απλός οινόφιλος καταναλωτής ζούσε μέσα στη σύγχυση περικυκλωμένος από όρους όπως «Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας», «Τοπικός Οίνος», «Οίνος με Γεωγραφική ένδειξη», «Επιτραπέζιος», κ.λ.π. Ελάχιστοι ήταν αυτοί, και ίσως εξακολουθούν να είναι, που είχαν την ικανότητα να καταλάβουν τι διαφορετικό και ενδιαφέρον για τον καταναλωτή κρύβει ένα μπουκάλι με μία από τις παραπάνω ενδείξεις στην ετικέτα. Όμως οι καιροί και οι μόδες (σπανίως δε και η ουσία) αλλάζουν. Μπορεί κάποιοι να έχουν ήδη εμπεδώσει τα μυστικά ενός Οίνου Ονομασίας Προέλευσης. Ο μπελάς όμως της αποκρυπτογράφησης εξακολουθεί να υπάρχει καθώς νέοι όροι εμφανίζονται και στολίζουν τις ετικέτες. Η νέα τάση ξεκίνησε με τα βιολογικά κρασιά. Ακολούθησαν τα βιοδυναμικά για να φτάσουμε σήμερα (ίσως όχι ακόμα, τουλάχιστον εμφανώς, στην Ελλάδα) να μιλάμε για φυσικά κρασιά. Νέα μόδα λοιπόν που αξίζει τον κόπο να αναλύσουμε και να δούμε τι κρύβει. Για το καλό του απλού οινόφιλου καταναλωτή που θα δώσει τα ωραία του λεφτά επηρεαζόμενος από το «ντόρο» που γίνεται ή θα γίνει. 

Η φυσική οινοποίηση απαιτεί σταφύλια από αμπέλι που δεν έχει δεχθεί φυτοφάρμακα, συνθετικά λιπάσματα ή πότισμα. Αποκλείει ταυτόχρονα κάθε προσθήκη στο γλεύκος ή στο κρασί, έστω και σε βάρος αυτού που αποδεχόμαστε μέχρι σαν αναγκαίο για την ποιότητα στο κρασί όπως π.χ. ο θειώδης ανυδρίτης. Αυτά είναι τα δυο σημαντικά σημεία που διαφοροποιούν το φυσικό κρασί από τα κρασιά της σύγχρονη συμβατικής οινοποίησης. Ταυτόχρονα όμως, το φυσικό κρασί, για να ανταποκριθεί στα σύγχρονα γευστικά κριτήρια, ενσωματώνει όλα τα καλούδια της τεχνολογικής προόδου και την εμφιάλωση. Γιατί όταν λέμε φυσικό κρασί δεν εννοούμε κάθε ξινισμένο και οξειδωμένο κρασί, αλλά κρασιά άψογα οινοποιημένα και συντηρημένα. Η κατηγορηματική άρνηση της προσθήκης θειώδη ανυδρίτη, που προστατεύει το κρασί από οξειδώσεις, και εμποδίζει το ξίνισμα του, τα διαφοροποιεί ακόμη και από την βιολογική ή βιοδυναμική οινοποίηση (εξέλιξη των οινοποιών είναι τα φυσικά κρασιά) που αποδέχονται τη περιορισμένη χρήση του θειώδους. Αξίζει επίσης να σημειώσουμε ότι το φυσικό κρασί, όσο και αν φαίνεται παράξενο, διαφοροποιείται ακόμη και από τα παραγόμενα βάσει των αρχών της παραδοσιακής αμπελουργίας και οινοποίησης, κατά το γεγονός ότι η αυτή συχνά επιδιώκει την μέγιστη παραγωγή.

Στόχος της φυσικής οινοποίησης δεν είναι να φτιάξει ένα «αρχαιοελληνικό» κρασί, που άλλωστε δεν ξέρουμε πως ακριβώς γινόταν και τι γεύση είχε, αλλά ένα κρασί τελείως φυσικό, εκμεταλλευόμενη τις δυνατότητες που μας δίνει η σύγχρονη τεχνολογία και κυρίως η ψύξη. Ορισμένοι οινοποιοί, επιστρέφοντας σε αρχαιοελληνικά πρότυπα, φτάνουν να χρησιμοποιούν πήλινους αμφορείς. Υπερβολές. Για την παραγωγή ενός ποιοτικού φυσικού κρασιού απαιτείται εξαιρετική καθαριότητα τόσο του δοχείου ζύμωσης του χώρου οινοποίησης και τελικά όλων των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν. Απαγορεύεται η χρήση βιομηχανικών ζυμών ώστε η μετατροπή των σακχάρων σε αλκοόλη να βασιστεί αποκλειστικά στις φυσικές ιθαγενείς ζύμες του αμπελιού και του χώρου της οινοποίησης. Δεν πρέπει να γίνεται προσθήκη ζάχαρης ούτε οξέων, συνηθισμένη σύγχρονη πρακτική σε βορειότερες και νότιες περιοχές αντίστοιχα. Αντίθετα με αυτούς που παράγουν βιολογικά ή βιοδυναμική κρασιά, που είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν για τις πρακτικές τους, η επιβεβαίωση του κυριότερου χαρακτηριστικού της φυσικότητας, η έλλειψη θειώδους, είναι πολύ εύκολη. Αυτός ίσως να είναι λόγος του μικρού αριθμού αυτών που διατείνονται ότι παράγουν φυσικά κρασιά. Αν και έχουν να αντιμετωπίσουν τον χλευασμό και στην καλύτερη περίπτωση τη σιωπή, το γεγονός ότι δεν έχουν γίνει ξεκάθαρη μόδα οφείλεται αποκλειστικά στο μικρό αριθμό αυτών των κρασιών. Κάποια στιγμή τα  φυσικά κρασιά θα κάνουν δυναμικά την παρουσία και πιθανότατα θα δούμε εστιατόρια και κάβες αποκλειστικά με φυσικά κρασιά. 

Στη Γαλλία υπάρχουν ήδη περισσότεροι από 400 παραγωγούς και πατέρας της κίνησης θεωρείται ο Jules Chauvet από την περιοχή του Beaujolais. Σε ότι έχει σχέση με την Ιταλία ένας Έλληνας ο Βαγγέλης Παράσχος έχει οινοποιείο που παράγει φυσικά κρασιά στην περιοχή του Friuli κοντά στα σύνορα της Ιταλίας με την Σλοβενία. Φυσικά δεν είναι ο μόνος. Στην Ελλάδα πρόσφατα άρχισαν να εμφανίζονται οινοπαραγωγοί που κάνουν ή θέλουν να κάνουν φυσικό κρασί και σύντομα θα μιλήσουμε γι αυτούς. Ένας από αυτούς είναι ο Σκλάβος στην Κεφαλονιά. Κλείνοντας νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να δοθεί και μία απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα που βάζει ο κάθε σώφρων καταναλωτής. «Αξίζει τον κόπο να δώσω τα ωραία μου λεφτά για ένα φυσικό κρασί;» Η απάντηση είναι απλή. Δοκίμασε και πιθανόν να βγεις κερδισμένος. Υπάρχουν κρασιά που απλώς δεν πίνονται (άσχετα αν κάποιοι πίνουν αγίασμα στο όνομα τους) και άλλα που κρύβουν μέσα τους τυπικότητα, πρωτοτυπία και ποιότητα. Με την βοήθεια ενός συμβούλου γνώστη αξίζει να τα δοκιμάσετε. Όπως π.χ. τα δημιουργήματα του Χατζηδάκη (Σαντορίνη) που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.

Πηγή: athinorama


Τα ψάρια και το ψάρεμα στην Αρχαία Ελλάδα.

5 Ιανουαρίου, 2012

Μικρές ιστορίες και Πίνακας ονομάτων

«Ένας Σπαρτιάτης που βρέθηκε σε κάποιο συμπόσιο μακριά απ’ την πατρίδα του, όταν του προσφέρθηκαν αχινοί, μη γνωρίζοντας με ποιον τρόπο τρώγονται, έβαλε έναν στο στόμα του με τα αγκάθια και επειδή δεν ήθελε να του καταλογιστεί ως δειλία το να τον φτύσει, τον ροκάνισε με τα δόντια του και τον κατάπιε μαζί με τα αγκάθια. «

Το υγρό στοιχείο τροφοδοτούσε ανέκαθεν με την ποικιλία και την αφθονία του τους κατοίκους της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Η άμεση γειτνίαση μεγάλου τμήματος της πατρίδας μας προς τη θάλασσα, τα καθαρά και όχι ιδιαίτερα βαθιά νερά και τα πολυάριθμα είδη ψαριών, μαλακίων και οστρακοειδών, που – κατά τους αρχαίους τουλάχιστον χρόνους – υπήρχαν σε πλούσιες ποσότητες, καθιστούν ευνόητη την αγάπη των Ελλήνων για τα θαλασσινά.:
Οι αρχαίες γραπτές πηγές σώζουν πλήθος πληροφοριών σχετικά με τα είδη των θαλασσινών που καταναλώνονταν, καθώς και τους τρόπους αλίευσης και μαγειρεύματός τους. Υπήρχαν μάλιστα και ειδικά συγγράμματα επί του θέματος, π.χ. Αριστοτέλους Περί ιχθύων, Αρχίππου Ιχθύς, Δωρίωνος Περί ιχθύων, Νουμηνίου Αλιευτικός, Ευθυδήμου Περί παστών, Αντιφάνους Αλιευομένη.
Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες των γραπτών πηγών, των απεικονίσεων, κυρίως στην αγγειογραφία, και των αρχαιολογικών ευρημάτων, οι αρχαίες μέθοδοι και τα σύνεργα της αλιείας παραμένουν σχεδόν αμετάβλητα από την πρώιμη αρχαιότητα έως σήμερα.
Χρησιμοποιούσαν άγκιστρα, κυρίως χάλκινα, τα οποία έδεναν με ορμιά (πετονιά), φτιαγμένη από τρίχες ζώων ή φυτικές ίνες. Για να βυθίζεται το άγκιστρο, του έδεναν μολύβδινο βαρίδι. Συνηθισμένο ήταν το ψάρεμα με δίχτυα διαφόρων ειδών ανάλογα με το είδος των ψαριών, εφοδιασμένα με φελλούς και βαρίδια, αλλά και το ψάρεμα με καμάκι (κάμαξ ή τρίαινα). Χρησιμοποιούσαν επίσης κύρτους πλεγμένους από βέργες. Πιο κατάλληλες ώρες για ψάρεμα θεωρούσαν το σούρουπο και το χάραμα. Ψάρευαν επίσης τη νύχτα με φως πυρσών.
Η αλιεία αποτελούσε σημαντικό οικονομικό παράγοντα για τις παραθαλάσσιες πόλεις. Ιδιαίτερα ορισμένες, όπως π.χ. η Κύζικος, φαίνεται ότι όφειλαν τον πλούτο τους κυρίως στα άφθονα αλιεύματά τους. Στο στοιχείο αυτό παραπέμπει και η απεικόνιση στα νομίσματα της Κυζίκου του θύννου (τόνου), φημισμένου αλιεύματος των νερών της, αλλά και του χταποδιού στα νομίσματα της Ερέτριας.
Πλήθος ονομάτωνΤο εμπόριο των ταριχευμένων ψαριών, που ονομάζονταν ταρίχη, γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη κυρίως στα κλασικά χρόνια. Ταριχευμένες σαρδέλες (αφύαι) εισάγονταν στην Αθήνα από τον Εύξεινο Πόντο και αλλού, αλλά οι φρέσκιες σαρδέλες του Φαλήρου και της Ρόδου ήταν οι πιο ονομαστές.

Εκτός από τα ταρίχη, προσφιλή ήταν και τα τεμάχη, παστά τεμάχια διαφόρων μεγάλων ψαριών, κυρίως σκόμβρων (σκουμπριών) και θύννων (τόνων). Τα ταρίχη, που λόγω της αφθονίας τους ήταν πάμφθηνα, αποτελούσαν για τον λαό της Αθήνας συνήθη τροφή, την οποία οι πλούσιοι Αθηναίοι περιφρονούσαν και χαρακτήριζαν φτωχική, κάτι που δεν συνέβαινε σε άλλες πόλεις. Στις περιοχές που βρίσκονταν σε απόσταση από τη θάλασσα και δεν είχαν φρέσκα ψάρια, τα εκτιμούσαν ιδιαίτερα. Από τον Εύξεινο Πόντο ερχόταν στα πλούσια αθηναϊκά συμπόσια και το περίφημο αβγοτάραχο (ωοτάριχος) από τα αβγά του αντακαίου, μεγάλου ψαριού της περιοχής των εκβολών του Δούναβη, που ονομαζόταν τάριχος αντακαίον.

Οι αρχαίες πηγές μας πληροφορούν για τις περιοχές στις οποίες ζουν ή αναπαράγονται τα ψάρια και για τη σωστή εποχή αλίευσης του κάθε είδους, αναφέρουν δε εκατοντάδες ονόματα ψαριών και θαλασσινών. Το πλήθος αυτών των ονομάτων μαρτυρεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν εξοικειωμένοι με τη θάλασσα και άριστοι γνώστες της θαλάσσιας ζωής, ώστε γνώριζαν και είχαν ονομάσει εκατοντάδες θαλάσσια είδη.

Αναφέρουμε ενδεικτικά μερικά απ’ αυτά: αθερίνη, γαλεός, θύννος (τόνος, ονομαστός στη Σάμο, στο Βυζάντιο, στην Κάρυστο, στην Τυνδαρίδα), κέφαλος, κολιός, κωβιός, καρχαρίας (ονομαζόταν επίσης λάμια και σκύλλα), κύων καρχαρίας (σκυλόψαρο που το αλίευαν στην Τορώνη της Χαλκιδικής, το έψηναν στα κάρβουνα και εθεωρείτο θείον έδεσμα), λάβραξ (περίφημος της Μιλήτου, χαρακτηρίζεται πρώτος σε νοστιμιά και σοφότερος απ’ όλα τα ψάρια, αφού βρίσκει τρόπους να ξεφεύγει απ’ τους ψαράδες, χαρακτηρίζεται επίσης γιος των θεών – θεόπαις λάβραξ), μελάνουρος (μελανούρι), μόρμυρος (μουρμούρα), ξιφίας, όρκυνος (ορκύνι), ορφώς (ροφός), παλαμύς (παλαμίδα), πέρκη, ρίνη (εξαιρετική στη Σμύρνη), σκάρος, σμαρίδαι (μαρίδες), σπάρος, σκορπίος (περίφημος της Θάσου), σκόμβρος (σκουμπρί, σαργός (ο οποίος αναφέρεται ότι καταστρέφει τα δίχτυα), σάλπη (που είναι νόστιμη το καλοκαίρι και την ψάρευαν με κολοκύθι για δόλωμα), συναγρίς, τρίγλη (μπαρμπούνι), φάγρος (φαγκρί, που αναφέρεται ότι είναι γλυκό και θρεπτικό), χάννη (χάννος, που έχει ολάνοιχτο στόμα).

Οι ονομασίες αυτές, καθώς και οι ονομασίες των αλιευτικών εργαλείων που προαναφέραμε, αποτελούν την πλούσια ελληνική αλιευτική γλώσσα, η οποία σαφέστατα ελάχιστη επίδραση έχει υποστεί από τις χιλιετίες της χρήσης της, ώστε χωρίς δυσκολίες θα μπορούσαν να συνομιλήσουν για το αντικείμενό τους ένας αρχαίος με έναν σύγχρονο έλληνα ψαρά.

Ακόρεστος ιχθυοφαγία

Σημαντικές προσωπικότητες της αρχαιότητος, όπως ο Αριστοτέλης, αναφέρεται ότι ήταν ιχθυοφάγοι.

Ο μαθητής του Σωκράτη Αρίστιππος, που του άρεσαν πολύ τα ψάρια, επιτιμήθηκε κάποτε από τον Πλάτωνα, επειδή είχε αγοράσει πολλά. Του απάντησε λοιπόν ότι τα είχε πληρώσει μόνο δύο οβολούς και ο Πλάτων του είπε ότι για τόσο μικρό ποσόν θα τα αγόραζε και ο ίδιος. Λοιπόν, Πλάτωνα, του απάντησε ο Αρίστιππος, δεν είμαι εγώ ιχθυοφάγος αλλά εσύ φιλάργυρος.

Η ιχθυοφαγία των αρχαίων Ελλήνων σε κάποιες περιπτώσεις υπερέβαινε το μέτρο.

Ο Δωρίων, συγγραφέας του 1ου αι. π.Χ., όταν κάποτε ο δούλος του δεν του είχε αγοράσει ψάρια, μαστιγώνοντάς τον, τον πρόσταζε να του λέει ονόματα ψαριών. Και όταν ο δούλος του ανέφερε τον ορφό, το γλαυκίσκο κ.ά. ο Δωρίων του φώναζε ότι τον πρόσταξε να λέει ονόματα ψαριών και όχι θεών.

Ο Δημύλος σ’ ένα συμπόσιο λιμπίστηκε το μεγάλο ψάρι που προσφέρθηκε και για να μη φάει άλλος κανένας απ’ αυτό, έφτυσε πάνω του.

Κάποιος Διοκλής αναφέρεται ότι πούλησε το χωράφι του και ξόδεψε τα χρήματα που πήρε αγοράζοντας ψάρια.

Ορισμένοι έφθαναν μάλιστα να δίνουν στα παιδιά τους ονόματα θαλασσινών, όπως Ιχθύας, Ιχθύων, Κάραβος (καραβίδα), Κωβιός.

Χαρακτηριστικό είναι ότι ο όρος όψον, τον οποίο χρησιμοποιούσαν γενικά για οτιδήποτε τρωγόταν μαζί με το ψωμί ως προσφάγιο, κατέληξε να χρησιμοποιείται αποκλειστικά για το κυριότερο προσφάγιο των Αθηναίων, τον ιχθύν. Έτσι, το υποκοριστικό του όψου, οψάριον, κατέληξε στη λέξη ψάρι που έχει αντικαταστήσει τη λέξη ιχθύς.

Στην Αγορά της Αθήνας έχει προσδιοριστεί ανασκαφικά ο χώρος των ιχθυοπωλείων, αλλά υπάρχουν αναφορές και για πλανόδιους ιχθυοπώλες.

Αλιεία γινόταν επίσης στις λίμνες και στα ποτάμια του, αλλά τα ψάρια του γλυκού νερού τα εκτιμούσαν λιγότερο. Εξαίρεση αποτελούσαν τα χέλια (εγχέλεις) της Κωπαΐδος, που ήταν εκλεκτή λιχουδιά για τους Αθηναίους. Αλλά και τα χέλια του Στρυμόνα φημίζονταν για το πάχος τους. Στην Αρκαδία, στον παραπόταμο του Λάδωνος Αροάνιο, αναφέρεται ότι ζούσαν ψάρια που έβγαζαν φωνή (φθεγγόμενοι ιχθύες) όμοια με του πουλιού τσίχλα.

Το χταπόδι του Διογένη 
Εκτός από τα πολυάριθμα είδη ψαριών, προσφιλή εδέσματα αποτελούσαν τα μαλάκια και τα οστρακοειδή. Πολύποδες (χταπόδια), σηπίαι σουπιές), τευθίδαι (καλαμάρια), κάραβοι (καραβίδες), καρίδαι (γαρίδες), καρκίνοι (καβούρια), αστακοί, εχίνοι (αχινοί), κτένοι (χτένια), μύαι (μύδια), λεπάδαι (πεταλίδες), όστρεα (στρείδια), πίνναι και σωλήναι, αποτελούν τα πιο συνηθισμένα από αυτά.Η υπάρχουσα πεποίθηση ότι τα μαλάκια είναι αφροδισιακή τροφή έχει διατυπωθεί από την αρχαιότητα.

Για τα πολλά και μεγάλα χταπόδια τους φημίζονταν η Θάσος και η Κέρκυρα. Στην Τροιζήνα το χταπόδι ήταν ιερό και η αλιεία του απαγορευόταν. Αναφέρεται επίσης ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα χταπόδια βγαίνουν στη στεριά και ότι αγκαλιάζουν δένδρα, ελιές και συκιές, και μάλιστα ότι έτρωγαν σύκα. Στα χταπόδια αρέσει η ελιά και βυθίζοντας στο νερό κλαδιά ελιάς τα χταπόδια τυλίγονται γύρω τους και έτσι τα αλίευαν.
Ο ποιητής Φιλόξενος από τα Κύθηρα ήταν υπερβολικά ιχθυοφάγος. Αγόρασε στις Συρακούσες ένα χταπόδι δύο πήχεων (περίπου ενός μέτρου) και το έφαγε σχεδόν όλο. Έπαθε βέβαια βαρύτατη δυσπεψία και ο γιατρός τον συμβούλευσε να τακτοποιήσει τις εκκρεμότητές του γιατί θα πέθαινε. Αυτός ζήτησε τότε να τακτοποιήσει ό,τι είχε απομείνει από το χταπόδι του.Ο κυνικός φιλόσοφος Διογένης πέθανε επειδή έφαγε χταπόδι ωμό.

Για τη σουπιά λέγεται ότι αν χτυπηθεί θηλυκή σουπιά από τρίαινα, οι αρσενικές την τραβούν και προσπαθούν να τη σώσουν, ενώ αν χτυπηθεί αρσενική, οι θηλυκές απομακρύνονται.Οι μεγαλύτερες γαρίδες γίνονται στη Σμύρνη και οι μεγαλύτεροι αστακοί στην Αλεξάνδρεια. Αυτά όμως ήταν μάλλον εξεζητημένα εδέσματα για τους λίγους.

Ένας Σπαρτιάτης που βρέθηκε σε κάποιο συμπόσιο μακριά απ’ την πατρίδα του, όταν του προσφέρθηκαν αχινοί, μη γνωρίζοντας με ποιον τρόπο τρώγονται, έβαλε έναν στο στόμα του με τα αγκάθια και επειδή δεν ήθελε να του καταλογιστεί ως δειλία το να τον φτύσει, τον ροκάνισε με τα δόντια του και τον κατάπιε μαζί με τα αγκάθια.Ιδιαίτερη σημασία δινόταν στο μαγείρευμα των θαλασσινών. Οι τρόποι ήταν απλοί, απλά σημαντικό ήταν να εκτελεστούν με τέχνη. Τα έψηναν στα κάρβουνα (επανθρακίδες) σε ειδικές σχάρες που ονομάζονταν εσχάραι ιχθυοπτίδες, τα έβραζαν (εφθά ή εψητά) ή τα τηγάνιζαν (τηγανιστά). Την επιδεξιότητά του όμως ο κάθε μάγειρος την έδειχνε με τις σάλτσες από μυρωδικά, καρυκεύματα και τυριά, με τις οποίες συνοδεύονταν τα θαλασσινά.

Ο Όμηρος θεωρεί παράγοντα ευδαιμονίας ενός τόπου το να παρέχει η θάλασσα ψάρια. Τα ψάρια και τα άλλα θαλασσινά ως άφθονη, νόστιμη, υγιεινή και εύκολη στην προετοιμασία της τροφή αγαπήθηκαν με πάθος από τους αρχαίους Έλληνες, οι οποίοι, έχοντας εμβαθύνει ιδιαίτερα σε θέματα διατροφής, είχαν υψηλές γευστικές απαιτήσεις. Η σχέση μας με τα θαλασσινά παρέμεινε καλή μέσα στους αιώνες. Σήμερα, με τους κινδύνους που περιέχονται σε άλλα τρόφιμα, έχουμε επιπλέον λόγους να προστατεύουμε τη θαλάσσια ζωή από τις απειλές της αλόγιστης αλιείας και της ρύπανσης και να στραφούμε περισσότερο στην ιχθυοφαγία.
Πίνακας με το παλιό και το σημερινό όνομα των ελληνικών ψαριών

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Βήμα της Κυριακής την 18-7-1999 
Αναδημοσίευση από τον κ. Παναγιώτη Β. Φάκλαρη, αναπληρωτή καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αρειστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μέλος της πανεπιστημιακής ανασκαφής.

Fish and Fishing in Ancient Greece

Διαβάστε περισσότερα στο KRASOBLOG


Στρεβλή εικόνα για το κρασί της Σαντορίνης

4 Δεκεμβρίου, 2011

Της Τάνιας Γεωργιοπούλου

Οι αναγκαστικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί εξαιρούνται του νόμου για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, που ψηφίστηκε πρόσφατα, σύμφωνα με τον κ. Βασίλειο Γκίκα, νομικό σύμβουλο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τη σύνταξη του συγκεκριμένου νόμου (4015/2011). Σύμφωνα με τον συγκεκριμένο νόμο, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός είναι αυτόνομη ένωση προσώπων που συγκροτείται εθελοντικά. Ωστόσο οι 4 υφιστάμενοι στη χώρα μας (με νομοθεσία της δεκαετίας του 1930) Αναγκαστικοί Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (κρόκου Κοζάνης, οινοπαραγωγών Σάμου, μαστίχας Χίου και προϊόντων Θήρας) υποχρεώνουν όλους τους παραγωγούς των συγκεκριμένων προϊόντων να εγγραφούν μέλη τους και να διαθέτουν τμήμα ή ολόκληρη την παραγωγή τους μέσω του Συνεταιρισμού.

Aπόφαση του ΣτΕ

Οπως τονίζει ο κ. Γκίκας, απόφαση του ΣτΕ (3581/2010) που εκδόθηκε μετά προσφυγή ιδιώτη που ήθελε να οινοποιήσει ιδιωτικά το περίφημο σαμιώτικο κρασί, ξεκαθαρίζει ότι η δυνατότητα σύστασης Αναγκαστικών Συνεταιρισμών με νόμο προβλέπεται ρητά στο άρθρο 12 παράγραφος 5 του Συντάγματος. Οπως σημειώνεται στη σχετική απόφαση, «η δυνατότητα συστάσεως αναγκαστικών συνεταιρισμών προβλέπεται κατ’ εξαίρεση από την εξυπακουόμενη αρχή της ελεύθερης συστάσεως». Παράλληλα, η απόφαση του ΣτΕ τονίζει ότι η σύσταση Αναγκαστικών Συνεταιρισμών δεν αντιβαίνει ούτε στο ευρωπαϊκό δίκαιο, όπως είχε προβάλει ο αιτών όσον αφορά την καταπάτηση του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η λειτουργία, ωστόσο, των αναγκαστικών συνεταιρισμών δημιουργεί προβλήματα και στη Σαντορίνη, σύμφωνα με επιστολή που απέστειλε ο οινοποιός Πάρις Σιγάλας στον υπουργό κ. Κώστα Σκανδαλίδη, εκπροσωπώντας και τα άλλα ιδιωτικά οινοποιεία του νησιού. Οπως σημειώνει, η Ενωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων  (ΕΣΘΠ), που δραστηριοποιείται κυρίως στην παραγωγή οίνου, είναι υποχρεωμένη να αγοράσει όλη την ποσότητα σταφυλιού που περισσεύει στο νησί λόγω της αναγκαστικής της μορφής. «Ετσι δημιουργούνται μεγάλα αποθέματα, τα οποία με τη σειρά τους για να πουληθούν δημιουργούν στρεβλώσεις στην αγορά, υποθηκεύοντας την εικόνα της Σαντορίνης ως αμπελοτόπι υψηλών προδιαγραφών και με υψηλές τιμές του οίνου της».

Στην πραγματικότητα, το κρασί Ονομασίας Προέλευσης (ΟΠΑΠ) της ποικιλίας Ασύρτικο της Σαντορίνης, ιδιωτικής ετικέτας, πωλείται στο εξωτερικό ως κρασί εξαιρετικής ποιότητας και έχει κατακτήσει περίοπτη θέση σε εστιατόρια των ΗΠΑ κερδίζοντας διεθνή βραβεία. Ωστόσο, την ίδια στιγμή το κρασί «Σαντορίνη», επίσης ΟΠΑΠ, σε συσκευασία των πέντε λίτρων, πωλείται σε σούπερ μάρκετ στην τιμή των δώδεκα ευρώ από την ΕΣΘΠ. Ασφαλώς η εικόνα αυτή υποσκάπτει την υψηλή προστιθέμενη αξία που έχει καταφέρει να κατακτήσει το σαντορινιό κρασί. Ακόμα περισσότερο που και ο ίδιος ο συνεταιρισμός διαθέτει εμφιαλωμένο κρασί, υψηλής ποιότητας και σαφώς υψηλότερης τιμής (περίπου στα 9 ευρώ η φιάλη), το οποίο μάλιστα, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Ματθαίο Δημόπουλο, παράγεται από την ίδια πρώτη ύλη με αυτό που πωλείται κάτω των 2,5 ευρώ το λίτρο. Ο κ. Δημόπουλος παραδέχεται ότι μόνο το εμφιαλωμένο κρασί μπορεί να φέρει προστιθέμενη αξία, αλλά ταυτόχρονα τονίζει ότι πουλώντας σε συσκευασίες των 5, 10, ακόμα και 20 λίτρων κατορθώνει να διαθέτει μεγαλύτερες ποσότητες και έτσι προστατεύει τους παραγωγούς του νησιού που δεν μπορούν να πουλήσουν το προϊόν τους στα ιδιωτικά οινοποιεία.

kathimerini


ΗΠΑ: Αλλαγές στην επισήμανση του κρασιού;

3 Δεκεμβρίου, 2011

Οι κανονισμοί για τη σήμανση των αμερικανικών οίνων μπορεί σύντομα να αλλάξουν. Πρώτα απ’ όλα με την υποχρέωση να αναφερθούν τα αλλεργιογόνα συστατικά και το θρεπτικό περιεχόμενο της φιάλης και στη συνέχεια με ένα πολύ πιο αυστηρό πλαίσιο όσον αφορά τη χρήση ορισμένων όρων, όπως η περιοχή, αριθμός φιαλών ή ο αμπελώνας.Οι οργανισμοί ελέγχου έχουν υποβάλλει στην ATTB (Alcohol and Tobacco Tax and Trade Bureau) μια πρόταση για να επιφυλάσσεται ο όρος «Κτήμα» μόνο για τα παραγόμενα εντός του κτήματος κρασιά, μια πρόταση που ταρακούνησε όμως τους οινοπαραγωγούς στην Καλιφόρνια.

«Είναι ένα καζάνι που βράζει” λέει ο Wendell Lee,
δικηγόρος του Wine Institute:
“Η ιδέα προωθήθηκε με τα μάτια στραμμένα στην αντίδραση των νέων. Η υποχρέωση αναγραφής των θερμίδων, του ποσοστού των υδρογονανθράκων και των πρωτεϊνών είναι προς θεσμοθέτηση”Το Wine Institute και οι μεγάλες οινοποιητικές επιχειρήσεις της χώρας όπως η Diageo αξιολογούν ότι ένας πιο αυστηρός ορισμός των επιτρεπομένων ενδείξεων στις ετικέτες, θα αποδυναμώσει τις ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που χρησιμοποιεί τις ενδείξεις, με τρόπο πιο ανταγωνιστικό.

“Η διοίκηση του Wine Institute θα αντιδράσει με σύνεση. Η θέσπιση νέων κανόνων ετικεταρίσματος τη στιγμή που η Ευρώπη σκοπεύει να προατατεύει ορισμένες παραδοσιακές ενδείξεις δεν είναι χωρίς κίνδυνο” αναφέρουν επαγγελματίες των καλιφορνέζικων οίνων.

Πηγή: oinos

Κρασί και Εστιατόριο.

30 Νοεμβρίου, 2011

Αρκετά σωστές οι επισημάνσεις του κου Στέλιου Μπουτάρη σχετικά με την καταταλαιπωρημένη σχέση, φιάλης κρασιού και επιχειρηματία εστιάτορα.

Θα έλεγα βέβαια, ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρουν και οι εταιρίες που εμπορεύονται τα κρασιά καθώς η πολιτική προσέγγισης στα εστιατόρια είναι καθαρά ποσοτική στις …τόσες φιάλες …τόσες δωρεάν. Μεγάλο κεφάλαιο που κάποτε θα πρέπει να ανοίξει για τους προμηθευτές και εστιάτορες.

Συνέντευξη στην Καθημερινή