Ανακάλυψαν άγνωστη μορφή βακτηρίων στο ηφαίστειο της Σαντορίνης

2 Νοεμβρίου, 2011
Ένα μυστήριο εκατομμυρίων χρόνων ξεπρόβαλε μπροστά στους προβολείς  του υποθαλάσσιου ρομπότ, τη στιγμή που φώτιζε  την καρδιά του ηφαιστειακού κρατήρα Κολούμπου, στα 400 και πλέον μέτρα κάτω από την επιφάνεια της Θάλασσας.

Κοντά στη Σαντορίνη σε ένα από τα πιο παράξενα περιβάλλοντα του κόσμου, όπου  μέσα από  υποθαλάσσιες καμινάδες  απελευθερώνονται  υγρά και αέρια με θερμοκρασία κοντά στους 220 βαθμούς Κελσίου, ευδοκιμεί μια αινιγματική αποικία βακτηρίων που κανείς ακόμα δεν ξέρει για το τι ακριβώς πρόκειται.
Το υποθαλάσσιο ρομπόρ εξοπλισμένο με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας μετέδιδε στα μόνιτορ του ωκεανογραφικού σκάφους Nautilus ένα λευκό πεύπλο  που ξεπρόβαλλε μέσα από τον κρατήρα του υποθαλάσσιου ηφαιστείου .
Ο δρ. Ρόμπερτ Μπάλαρντ, ο φημισμένος ωκεανογράφος εξερευνητής που εντόπισε τον Βόρειο Ατλαντικό το ναυάγιο του « Τιτανικού» παρατηρούσε μαζί με την Παρασκευή Νομικού, λέκτορα στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος  του Πανεπιστημίου Αθηνών, τις αποικίες των  μυστηριωδών βακτηρίων  να αναδύονται σαν λευκή ομίχλη από τον μεγάλο κρατήρα. Και λίγα μέτρα πιο πέρα, καθώς οι προβολείς συνέχιζαν   να περιπλανιούνται στα τοιχώματα του κρατήρα, τα ίδια βακτήρια εξέπεμπαν ένα εντυπωσιακό πορτοκαλί, κιτρινωπό χρώμα.
Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ:  Γύρω από το μόνιτορ είχαν μαζευτεί και άλλοι επιστήμονες. Το ωκεανογραφικό σκάφος βρισκόταν στη Σαντορίνη στο πλαίσιο του ερευνητικού εκπαιδευτικού προγράμματος New Frontiers in Ocean Exploration  2011 , με επιστήμονες από το Institute for Exploration, το Ocean Exploration Trust, Rhode Island, το Center for Ocean Exploration  and Archaeological Oceanography και το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Χορηγός της Αποστολής ήταν το National Geographic.
«Πάρτε δείγματα», ακούστηκε η φωνή του δρος Μπάλαρντ, που είναι Πρόεδρος του Institute for Exploration . Οι δειγματολήπτες ( πυρηνοσυλλέκτες) του υποβρυχίουHercules πλησίασαν τις υποθαλάσσιες καμινάδες και έκλεισαν μέσα τους δείγματα από τα βακτήρια για να σταλούν στο εργαστήριο
«Δεν ξέρουμε τη βιολογική ταυτότητα αυτών των βακτηρίων παρά μόνο ότι χρησιμοποιούν τη χημειοσύνθεση και όχι τη φωτοσύνθεση για να επιβιώνουν. Ζούν σ ένα παράξενο περιβάλλον  και έχει διατυπωθεί η εκτίμηση ότι τέτοια βακτήρια αποτελούν ίσως πρωταρχικές μορφές ζωής και πως ενδεχομένων μία τέτοια μορφή ζωής είναι το πιθανότερο  να βρεθεί σε κάποιον άλλο πλανήτη εφόσον είναι κατοικήσιμος» είπε στα ΝΕΑ η δρ. Παρασκευή Νομικού.
Το περιβάλλον γύρω από το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο θα  μπορούσε να χαρακτηριστεί μοναδικό στη Γη. Γι αυτό και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον της διεθνούς εξερευνητικής αποστολής για δεύτερη φορά μετά το 2006.
ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΙ ΑΣΗΜΙ : Εκεί στην καρδιά του κρατήρα, η εξερευνητική αποστολή μελέτησε μια σειρά από υδροθερμικά πεδία, δλδ καμινάδες ύψους τεσσάρων μέτρων οι οποίες απελευθερώνουν σε μεγάλο ποσοστό διοξείδιο του άνθρακα. Όμως αυτές οι καμινάδες, πουαποτελούν το σπίτι των βακτηρίων , εμπεριέχουν μέταλλα όπως ο χρυσός, ο αργυρός και ο ψευδάργυρος. Η περιεκτικότητα σε μέταλλα ξενίζει  τους επιστήμονες ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρουν τους προκαλεί και το γεωλογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο δημιουργήθηκαν οι καμινάδες.
«Τέτοιους σχηματισμούς ανακαλύπτουμε συνήθωσε σε μεσωκεάνιες ράχες, σε βάθη ακόμη και 3.500 μέτρα, όπου οι τεκτονικές πλάκες αποκλίνουν μεταξύ τους» λέει στα ΝΕΑ η δρ.Νομικού. Όμως στην περίπτωση του Κολούμπο οι λιθοσφαιρικές πλάκες συγκλίνουν κάτω από το Αιγαίο και οι  καμινάδες έχουν δημιουργηθεί σε πολύ μικρότερο βάθος. Μέχρι τώρα δεν έχουμε ανακαλύψει πουθενά αλλού τέτοιυς σχηματισμούς που να εκλύουν αέρια σε τόσο μικρό βάθος».
Πηγή: Ο Πάντα ενήμερος Kallistorwntas

Nautilus 2010 – Santorini exploration.

11 Μαρτίου, 2011

Toy Submarine Nautilusphoto © 2008 Ted | more info                                                                                    (via: Wylio)

Για την επιστημονική δημοσίευση των πρώτων αποτελεσμάτων της ωκεανογραφικής έρευνας «Santorini – Columbo experiment and exploration 2006 – 2010 με το R/V «Nautilus»

στην ειδική έκδοση του περιοδικού «Oceanography» Μarch 2011, μας ενημέρωσε η Δρ. Νομικού Παρασκεύη, Γεωλόγος-Ωκεανογράφος, Υπεύθυνη της Ελληνικής αποστολής του προγράμματος
Nautilus 2010 – Santorini exploration, Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών.
H δημοσίευση αναφέρεται σε πολύ σημαντικά στοιχεία που για πρώτη φορά βλέπουν το φως της δημοσιότητας και τυγχάνουν ιδιαίτερου ενδιαφέροντος απο την διεθνή επιστημονική κοινότητα. Το κείμενο είναι γραμμένο στα Αγγλικά και μπορείτε να το δείτε και να το κάνετε download στην διεύθυνσηhttp://www.tos.org/oceanography/issues/issue_archive/24_1-supp.html

Αξίζει να σημειώσουμε οτι πρόκειται για την πρώτη επιστημονική δημοσίευση των αποτελεσμάτων των πολυετών (απο το 2006) ερευνών που γίνονται σε Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και στην Ελλάδα, στα ευρύματα καθώς και σε υλικό που συνελέγει στις 2 ερευνητικές αποστολές του προγράμματος «Ναυτίλος» για την εξερεύνηση του υποθαλάσσιου ηφαιστείου του «Κολούμπου» και της περιοχής της Καλντέρας, στην Σαντορίνη.

link