Video: Άνοιξε σήμερα το Ακρωτήρι

11 Απριλίου, 2012

 

Πρώτος έκοψε σήμερα εισιτήριο στις Ανασκαφές Ακρωτηρίου ο Υφυπουργός πολιτισμού κ. Αλιβιζάτος. Οι ανασκαφές επιτέλους άνοιξαν και ο Υφυπουργός υποδέχθηκε τους πρώτους επισκέπτες που μπήκαν στον χώρο ενημερώνοντάς τους ότι μετά από 7 χρόνια είναι οι πρώτοι που μπαίνουν στο Ακρωτήρι, έναν από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο. Ο κ. Αλιβιζάτος ευχαρίστησε με δηλώσεις του τον Δήμαρχο Θήρας για την συνεργασία του και την προσπάθεια που κατέβαλε για την λειτουργία των Ανασκαφών και σημείωσε ότι σήμερα είναι μια Ιστορική μέρα για την Σαντορίνη, την Ελλάδα αλλά και για όλο τον κόσμο καθώς όλοι μπορούν να θαυμάσουν τους θησαυρούς του Ακρωτηρίου. Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Θήρας, φανερά συγκινημένος, τόνισε ότι οι Ανασκαφές άνοιξαν εξ αιτίας του κ. Αλεβιζάτου ο οποίος πήρε πάνω του το θέμα και κατάφερε σε λίγες μέρες να ξεπεράσει τα προβλήματα που είχαν παρουσιαστεί. Αναλυτικό ρεπορτάζ και βίντεο σε λίγο.

 Δείτε το video στο site santorininews.

Επίσης δείτε το ιστορικό του αρχαιολογικού χώρου από την πένα του κου Δ Πράσσου. Το αναδημοσιεύω από τον Ιωσήφ βέβαια.

Είναι γεγονός! Εδώ και λίγες ώρες ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου Θήρας, είναι ανοιχτός και πάλι στο ευρύ κοινό. Μια ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για το νησί και την Ιστορία του. Απο εδώ και πέρα πρωταρχικό μέλημα πρέπει να είναι η Σωστή Δια- Χείριση του  Πλούτου των Ανασκαφών και η όσο το δυνατόν καλλίτερη ανάδειξή τους.
Το παρακάτω «Χρονικό των Ανασκαφών¨» είχε γραφτεί  από τον Δημήτρη Πράσσο, φυσικά πριν την επαναλειτουργία του χώρου, και γι αυτό επέλεξα να μην παραλείψω τίποτα:
Πηγή αναφοράς εδώ ( www.santorinibusiness.com)

 


Ανοίγει το Ακρωτήρι!!!

6 Απριλίου, 2012

Συγχαρητήρια και ένα μεγάλο Ευχαριστώ από όλους τους Σαντορινιούς και μη, σε όσους δούλεψαν και κατάφεραν να ξεπεράσουν στεγανά, στενοκεφαλιές , παγίδες, τρικλοποδιές και την αθάνατη Ελληνική γραφειοκρατία.

Ο Δήμος Θήρας με ιδιαίτερη ικανοποίηση σας ενημερώνει ότι σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού είναι πλέον εφικτή η επαναλειτουργία του αρχαιολογικού χώρου Ακρωτηρίου πριν από τις εορτές του Πάσχα.

Ο Δήμος Θήρας κατέβαλε, από τότε που ολοκληρώθηκαν οι κατασκευαστικές εργασίες, συστηματικές και επίμονες προσπάθειες προκειμένου να διευθετηθούν όλα τα εκκρεμή ζητήματα που εμπόδιζαν τη διάθεση του αρχαιολογικού χώρου στο κοινό. Το θετικό αποτέλεσμα όλων αυτών των προσπαθειών δίνει τέλος σε μια μακρόχρονη ατυχή ιστορία που μας εξέθετε και ως νησί και ως χώρα. Προκειμένου να επανδρωθεί ο αρχαιολογικός χώρος του Ακρωτηρίου και έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες πρόσληψης εποχικού προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ, έπειτα από επικοινωνία του Υφυπουργού κ. Αλιβιζάτου με τον Δήμαρχο Θήρας κ. Ζώρζο, ο τελευταίος δεσμεύτηκε για την διάθεση προσωπικού σε φυλακτικά καθήκοντα, συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο προσωπικό του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και για όσο διάστημα χρειαστεί.

Επισυνάπτουμε το σχετικό Δελτίο Τύπου του Υπ  Πολιτισμού & Τουρισμού. 

Από τον Δήμο Θήρας

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Πέτρος Αλιβιζάτος συγκάλεσε επείγουσα σύσκεψη σήμερα, αναφορικά με την εξέλιξη των εργασιών ολοκλήρωσης και παραλαβής του στεγάστρου του αρχαιολογικού χώρου του Ακρωτηρίου. Στην σύσκεψη συμμετείχαν η Γενική Γραμματέας του ΥΠ.ΠΟ.Τ. κα Λίνα Μενδώνη, η Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης Μουσείων και Τεχνικών Έργων κα Ευγενία Γατοπούλου, η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων κα Νικολέτα Βαλάκου, ο κ. Τ. Χαρμαντάς ως εκπρόσωπος της κατασκευάστριας τεχνικής εταιρείας J&P – ΑΒΑΞ, καθώς και οι κκ. Επαμεινώνδας Σπηλιωτόπουλος, πρόεδρος της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, Χρ. Ντούμας, ομότιμος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής των ανασκαφών Ακρωτηρίου και Ν. Φυντικάκης Τεχνικός Σύμβουλος του έργου, ως εκπρόσωποι του αναδόχου του έργου. Σκοπός της συνάντησης ήταν να ανακεφαλαιωθούν οι προσπάθειες των κκ. Υπουργού και Υφυπουργού, να αντιμετωπιστούν όλα τα εκκρεμή ζητήματα από πλευράς αναδόχου και κατασκευάστριας και να βρεθεί λύση στην πολύμηνη καθυστέρηση της παραλαβής του έργου. Κατά την συνάντηση ξεπεράστηκαν όλα τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο μερών και διαμορφώθηκε πλαίσιο συμφωνίας για την άμεση υπογραφή πρωτοκόλλου παραλαβής προς χρήση του έργου, με αποτέλεσμα να είναι εφικτή η επαναλειτουργία του χώρου πριν από τις εορτές του Πάσχα και την έναρξη της τουριστικής περιόδου, όπως ήταν και η αρχική προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας. Παράλληλα, συζητήθηκε και αντιμετωπίστηκε, σε προσωρινή βάση, το θέμα της ηλεκτρομηχανολογικής συντήρησης του χώρου, έως και την οριστική παραλαβή του έργου, το οποίο θα αναλάβει η κατασκευάστρια εταιρεία, ως προβλέπεται και από τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Επιπλέον, βρέθηκε λύση και για το ακανθώδες ζήτημα της επάνδρωσης του χώρου, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες πρόσληψης εποχικού προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ. Έπειτα από επικοινωνία του κ. Αλιβιζάτου με τον Δήμαρχο Θήρας κ. Ζώρζο, ο τελευταίος δεσμεύτηκε για την διάθεση προσωπικού του Δήμου Θήρας σε φυλακτικά καθήκοντα, συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο προσωπικό του ΥΠ.ΠΟ.Τ. και για όσο διάστημα χρειαστεί. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και ο Υφυπουργός κ. Αλιβιζάτος θα συνεχίσουν την προσπάθεια για να ολοκληρωθεί αυτή η πολύχρονη διαδικασία και να αποδοθεί ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στους έλληνες και ξένους επισκέπτες.

Πηγή: Νεα Σαντορίνης


Συνεχίζεται η κοροϊδία με το Ακρωτήρι

1 Μαρτίου, 2012

Είναι κρίμα τόση κοροϊδία από τους ανευθυνο-υπεύθυνους αναρμοαρμόδιους!!

Γράφει ο Π.Μυτιληναίος

Όλη η ανικανότητα του Ελληνικού κράτους, όλη η

 ανευθυνότητα , η κατασπατάληση των χρημάτων των φορολογουμένων δοκιμαζόμενων πολιτών, η εγκληματική αδιαφορία του κηπουρού Υπουργού πολιτισμού και η αντιμετώπιση της ιστορίας και του πολιτισμού μας συμπυκνώνεται στη Σαντορίνη μέσα σε δύο λέξεις:

Ανασκαφές Ακρωτηρίου.

Δαπάνησαν 40.000.000 ευρώ να κατασκευάσουν ένα Πιλοτικό Βιοκλιματικό Στέγαστρο. Σκότωσαν έναν αθώο επισκέπτη που ήρθε στην Ελλάδα για να θαυμάσει τον Πολιτισμό μας όταν τμήμα του στεγάστρου κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος, έκλεισαν για δέκα ολόκληρα χρόνια την σπουδαιότερη ανασκαφή στον κόσμο.

Και αφού τα έκαναν όλα αυτά έρχονται σήμερα να μας πουν ότι είναι αμφίβολο εάν ανοίξουν και φέτος οι ανασκαφές παρά το γεγονός ότι το έργο έχει παραδοθεί. Δεν έφτασαν τα 40.000.000 για να φτιάξουν σύστημα πυρασφάλειας, δεν έφτασαν για να ηλεκτροδοτηθεί το έργο, δεν έφτασαν για να προσλάβουν ειδικευμένο, λένε, προσωπικό που απαιτείται για να λειτουργήσει το τσιμεντένιο κλουβί που έφτιαξαν. Το κράτος έχει χάσει αυτά τα 10 χρόνια των κλειστών ανασκαφών πάνω από 150.000.000 ευρώ.

Και όλα αυτά σήμερα που ο συνταξιούχος μετρά τις πενταροδεκάρες του για να αγοράσει τρόφιμα, που οι άνεργοι σχηματίζουν ατέλειωτες ουρές, που τα παιδιά λιποθυμούν στα σχολειά από την ασιτία και που οι πολίτες ψάχνουν τα σκουπίδια.

Πηγή: Σαντορινιός


Ανησυχία για το Ακρωτήρι

13 Ιανουαρίου, 2012

13 ΙΑΝΟΥΑΡΊΟΥ 2012

Πυκνώνουν οι ερωτήσεις σχετικά με την ημερομηνία που ο αρχαιολογικός χώρος στο Ακρωτήρι θα ανοίξει και πάλι στο κοινό. Παρά τις ελπίδες ότι με τον νέο χρόνο ο χώρος θα ήταν επισκέψιμος φαίνεται ότι αυτό δεν είναι άμεσα εφικτό. Το έργο είναι ολοκληρωμένο αλλά δεν έχει ακόμα παραληφθεί για χρήση από την «Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία» που είναι και η αναθέτουσα αρχή για την κατασκευή του νέου στεγάστρου και του περιβάλλοντος χώρου. Άγνωστο είναι επίσης τι τυχόν προβλήματα θα προκύψουν σχετικά με τη διαχείριση του χώρου που όπως είναι γνωστό ανήκει στο Υπουργείο Πολιτισμού. Η πτώση μέρους της οροφής το 2005 ανέτρεψε όλα τα χρονοδιαγράμματα αλλά ήδη βρισκόμαστε στο 2012 και η απόσταση ανάμεσα στην κατανόηση και στη δυσαρέσκεια φαίνεται ότι πλέον μικραίνει με γοργούς ρυθμούς.

Πηγή:politesna.blogspot


Ακρωτήρι Τελική ευθεία.

16 Μαρτίου, 2011

Της Ν. ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ

Για πρώτη φορά ύστερα από πέντε χρόνια μπορούν οι κάτοικοι της Σαντορίνης, όσοι διαβιούν από την τουριστική κίνηση του νησιού, να ευελπιστούν ότι θα ανοίξει σύντομα ο αρχαιολογικός χώρος του προϊστορικού οικισμού, στο Ακρωτήρι Θήρας.

Η ανακατασκευή του στεγάστρου έχει πλήρως ολοκληρωθεί, έχει επενδυθεί εσωτερικά με ξύλο, έχει στρωθεί με πατημένο χώμα η βιοκλιματική οροφή του και έχει ήδη φυτρώσει αγριάδα, όπως ακριβώς προέβλεπε ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του.

Την αισιοδοξία του για την ολοκλήρωση του έργου εντός των χρονικών ορίων που έχει υποσχεθεί η εργολήπτρια εταιρεία, δηλαδή ώς τις 31 Μαΐου 2011, μας μετέφερε ο αρχιτέκτονας του βιοκλιματικού στεγάστρου Νίκος Φιντικάκης, μετά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Ακρωτήρι.

Ο ίδιος βεβαίως, όπως και κανείς άλλος, δεν μπορεί να γνωρίζει πότε ακριβώς θα λειτουργήσει ο χώρος. Αυτό εξαρτάται απολύτως από το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Εν τω μεταξύ, έχει αρχίσει η προετοιμασία των τριών διαδρομών επίσκεψης. Μία για το ευρύ κοινό, η δεύτερη για τα ΑμεΑ και η τρίτη για τους ειδικούς επιστήμονες.

Η διαδρομή του κοινού θα είναι περιμετρική και θα έχει δώδεκα ενδιάμεσες στάσεις για ξεναγήσεις. Οι επισκέπτες από εκεί θα έχουν μια συνολική εποπτεία της αρχαίας πόλης, που ήταν πυκνοδομημένη, είχε συνολική έκταση περί τα 200 στρέμματα (η ανασκαφή παρουσιάζει τμήμα της σε έκταση 14 στρεμμάτων) και 30.000 κατοίκους. Ο οικισμός αυτός ισοπεδώθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα π.Χ. από σεισμό, επάνω από τα ερείπιά του η πόλη ξανακτίστηκε, ώσπου ετάφη από την υφαιστειακή λάβα μετά τη μινωική έκρηξη.

Πολυώροφα

Οι επισκέπτες θα βλέπουν τα ανασκαμμένα πολυώροφα κτίρια, που ήταν στολισμένα στις ανωδομές τους κυρίως με πλούσιες τοιχογραφίες, τις αποθήκες, τους βιοτεχνικούς χώρους, την πολεοδομική οργάνωση του χώρου με τους δρόμους, τις πλατείες, το αποχετευτικό σύστημα που περνούσε κάτω από τα λιθόστρωτα και συνδεόταν με τα σπίτια. Θα θαυμάζουν, επίσης, μερικά από τα εντυπωσιακά κινητά ευρήματα, ενδεχομένως τα κρεβάτια, ένα καλάθι, αποθηκευτικά πιθάρια, αντικείμενα που μπορούν να εκτεθούν σε έναν ανοιχτό αρχαιολογικό χώρο. Γιατί δεν έχουμε εδώ ένα μουσείο, που να διαθέτει ειδικές συνθήκες κλιματισμού για ευαίσθητα έργα τέχνης, όπως είναι για παράδειγμα οι τοιχογραφίες.

Το στέγαστρο του Ακρωτηρίου Σαντορίνης είναι ο μοναδικός χώρος παγκοσμίως, έκτασης 14 στρεμμάτων, με μηδενική κατανάλωση ενέργειας. Αυτό έχει αποτέλεσμα να είναι πολύ εύκολη και η συντήρησή του, όπως μας είπε ο Νίκος Φιντικάκης, βραβευμένος για τον πρωτότυπο βιοκλιματικό σχεδιασμό αυτού του έργου

enet


Souvlaki made in Santorini

4 Φεβρουαρίου, 2011

Χρίστος Ντούμας
Το προϊστορικό σουβλάκι της Σαντορίνης

Ετρωγαν ρόδια, σύκα και αμύγδαλα. Οι ελιές, το λάδι και τα όσπρια ήταν στην καθημερινή διατροφή τους, το ίδιο και το κρασί.

Σετ ψησταριάς για σουβλάκια! Σε κάθε ζευγάρι στηριγμάτων (κρατευτών) οι υποδοχές των οβελών βρίσκονται σε απόλυτη αντιστοιχία ενώ η σειρά μικρών ανοιγμάτων στη βάση των κρατευτών αποτελεί μηχανισμό ανεφοδιασμού των κάρβουνων με οξυγόνο, ώστε να διατηρούνται αναμμένα κατά τη διάρκεια της χρήσης τους

Λάτρευαν τα κυδώνια, τους αχινούς, τα χτένια, τις πεταλίδες και τους τρίτωνες, οι ψαράδες έφερναν καθημερινώς ψάρια κάθε είδους, τα σαλιγκάρια θα πρέπει να ήταν ένα είδος λιχουδιάς, όσο για τα κρέατα,το κατσικάκι ήταν πρώτο στην προτίμησή τους. Και να πει κανείς για την αγαπημένη τους συνταγή, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι θα μπορούσε να είναι το… σουβλάκι!

Ολα αυτά στο Αιγαίο της 2ης π.Χ. χιλιετίας και ειδικότερα στο Ακρωτήρι της Θήρας, στον προϊστορικό οικισμό που καταστράφηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου κάπου στα τα τέλη του 17ου αι. π.Χ. και αποκαλύπτει σήμερα μία κοινωνία με πολύ υψηλό βιοτικό και πολιτισμικό επίπεδο, όπως είπε στη χθεσινοβραδινή ομιλία του στο Μέγαρο Μουσικής ο καθηγητής κ. Χρίστος Ντούμας.

«Η πόλη του Ακρωτηρίου ήταν δημιούργημα μιας κοινωνίας οικονομικά εύρωστης και με επαφές που της προσέδιδαν χαρακτήρα κοσμοπολίτικο. Αυτό διαπιστώνεται από την ποικιλία εδεσμάτων και ποτών που άμεσα ή έμμεσα αποκαλύπτουμε από την έρευνα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ.Ντούμας αναλύοντας τις «Διατροφικές συνήθειες στο Ακρωτήρι της Εποχής του Χαλκού» και ειδικότερα το θέμα «Από την Ανάγκη στην Απόλαυση».

Γιατί, όπως είπε, «Μόνο μια εύπορη κοινωνία μπορεί, και να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στην κάλυψη των καθημερινών αναγκών, αλλά και να μετατρέψει την κάλυψη της βασικής ανάγκης σε απόλαυση».

Περί τα μέσα ή τα τέλη της 6ης π.Χ. χιλιετίας εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι οικιστές σ΄ αυτή τη χαμηλή γλώσσα ξηράς που εισχωρούσε στη θάλασσα της Σαντορίνης. Και παρ΄ό,τι δεν γνωρίζουμε το διαιτολόγιό τους, ένας άλλος καλά μελετημένος οικισμός στη νησίδα του Σαλιάγκου (μεταξύ Πάρου και Αντιπάρου) δείχνει ότι εκείνη την εποχή οι άνθρωποι του Αιγαίου κατανάλωναν σιτάρι και κριθάρι αλεσμένα σε ειδικούς λιθόμυλους, έτρωγαν θαλασσινά και ψάρια, καθώς και κρέας από αιγοπρόβατα και χοιρινά.

Η καλλιέργεια της αμπέλου έφθασε στο Αιγαίο στα μέσα της 3ης χιλιετίας κι έτσι «μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι ο οίνος άρχισε να ευφραίνει «καρδίαν Θηραίων» τουλάχιστον από τις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ.», είπε ο κ.Ντούμας. Προσθέτοντας, ότι τα καρβουνάκια από κλαδί ροδιάς που βρέθηκαν κατά τις αρχαιολογικές έρευνες μαρτυρούν, ότι το φυτό αυτό, που ήταν αυτοφυές στην περιοχή νοτίως της Κασπίας Θάλασσας πρωτοεμφανίστηκε στο Αιγαίο τον 18ο π.Χ. αιώνα και όχι τον 14οπου πίστευαν ως σήμερα.

Οσον αφορά συγκεκριμένα όμως την εποχή, που το Ακρωτήρι ενταφιάστηκε κάτω από ηφαιστειακή σποδό, τα ευρήματα που ανασύρει η αρχαιολογική σκαπάνη είναι αποκαλυπτικά για τις διατροφικές συνήθειες των Θηραίων της Εποχής. «Γιατί εκτός από τα σκεύη και τις εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την τροφοπαραγωγή, υπάρχουν και τα κατάλοιπα τροφών που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουν διαγνωσθεί», όπως είπε ο κ.Ντούμας.

Η τροφή

Τα σιτηρά (κριθάρι κυρίως και σπανιότερα σιτάρι) και τα όσπρια, όπως λαθούρι, μπιζέλια, φάβα και φακές φαίνεται ότι ήταν τα βασικά προϊόντα διατροφής που η γη της Θήρας παρείχε στους κατοίκους της. Τα θέριζαν με ειδικά λίθινα ή μπρούντζινα δρεπάνια, διαχώριζαν τον καρπό επί τόπου σταχωράφια και τον μετέφεραν στα σπίτια όπου τον αποθήκευαν σε μεγάλα πιθάρια.

Στο ισόγειο του σπιτιού κοντά στην είσοδο βρίσκονταν οι μυλώνες, ειδικές κτιστές κατασκευές με μεγάλες σταθερές τριβαίες και τριβεία. Εκεί γινόταν το άλεσμα των σιτηρών και η επεξεργασία των οσπρίων ενώ με την βοήθεια μικρότερων λίθινων σκευών, όπως γουδιά, ύπεροι και τριπτήρες θρυμματίζονταν ή αλευροποιούνταν τα προϊόντα αυτά, ανάλογα με τις ανάγκες. Τα σύκα εξάλλου αποτελούσαν μάλλον σημαντική πηγή σακχάρου και η κατανάλωσή τους πρέπει να ήταν συστηματική καθώς μαρτυρούν μικροί απολιθωμένων σπόροι που βρίσκονται μέσα στα κατακάθια των υπονόμων της πόλης.

Η ελιά, φυτό ιθαγενές, δεν προσέφερε τον καρπό της μόνον για κατανάλωση στο νησί, αφού η παραγωγή λαδιού ήταν τόσο μεγάλη ώστε να γίνονται και εξαγωγές. Κάτι που υποδηλώνεται άλλωστε σε μία από τις δύο πινακίδες της Γραμμικής Α που έχουν βρεθεί στο Ακρωτήρι.

Το πλήθος των ζωικών οστών που έχουν διασωθεί ως κατάλοιπα τροφής δείχνει και το διαιτολόγιο των Θηραίων σε ζωικά προϊόντα. Στην πρώτη θέση βρίσκονταν τα αιγοπρόβατα με ποσοστό 80% , ακολουθούσαν τα χοιρινά σε ποσοστό 19%, ενώ ελάχιστα είναι τα οστά βοοειδών και ζώων κυνηγιού.

Οσο για τα θαλασσινά και τα ψάρια καταναλώνονταν άφθονα , όπως δείχνουν τα όστρακα, η εικονογραφία και τα κινητά ευρήματα. «Η αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα αποτελούσε συστηματική απασχόληση. Φτάνει να δει κανείς τα αγόρια που καμαρώνουν επιδεικνύοντας το προϊόν της δουλειάς στην οποία εκπαιδεύτηκαν»,ανέφερεο ομιλητής. Προσθέτοντας μάλιστα ότι δεν καταναλώνονταν όλα φρέσκα, γιατί έχουν βρεθεί πιθάρια, μέσα στα οποία διατηρούνταν ψάρια, είτε παστωμένα είτε ξεραμένα στον ήλιο. Ένα σχετικά πρόσφατο εύρημα εξάλλου, ολόκληρα ψάρια εγκλωβισμένα μέσα στην ελαφρόπετρα δείχνει,ότι είχαν απλωθεί στο ήλιο για να ξεραθούν.

Ψησταριές

Συνταγές φαγητών βεβαίως δεν έχουν βρεθεί, τα σκεύη ωστόσο που σχετίζονται με την παρασκευή τροφής οδηγούν σεκάποια συμπεράσματα:

Μία τετράπλευρη, χαμηλή, λιθόκτιστη εξέδρα αποτελούσε την εστία κάθε σπιτιού στο Ακρωτήρι. Πάνω της ακουμπούσε η πήλινη τριποδική χύτρα μέσα στην οποία έβραζαν τα τρόφιμα. (Εχουν βρεθεί και ελάχιστες μπρούντζινες, οι οποίες όμως φαίνεται πως αποτελούσαν σκεύη πολυτελείας για λίγους). Η εστία χρησίμευε και για το ψήσιμο του κρέατος σε οβελούς, δηλαδή σουβλάκια, όπως δείχνουν τα ειδικά στηρίγματα που έχουν βρεθεί, οι λεγόμενοι κρατευτές, που συνήθως απαντώνται σε ζευγάρια.

Εκτός από τις εστίες ανοιχτής φωτιάς όμως, πρόσφατα ήρθε στο φως και ένας άλλος τύπος, που ο κ.Ντούμας χαρακτηρίζει ως κλίβανο με ανοιχτή οροφή. Σ’αυτόν μπορούσε να τοποθετηθεί ένα μπρούντζινο ταψί ή ένα τηγάνι ή ακόμη ένας πήλινος πυρίμαχος δίσκος.

Πέραν αυτών τεράστια είναι η ποικιλία σε επιτραπέζια σκεύη πόσεως, μετάγγισης (χωνιά) και σερβιρίσματος, που «θα ήταν περιττή, αν προοριζόταν μόνο για την κατανάλωση νερού», όπως επισήμανε ο ίδιος.

Τα αρωματικά φυτά και βότανα, για τα οποία ακόμη και σήμερα φημίζεται η Σαντορίνη, όπως η ζαφορά, το χαμομήλι, η αψιθιά, το φασκόμηλο, η ρίγανη, το θυμάρι κ.ά. εκτός από καρυκεύματα σε διάφορα φαγητά, θα αποτελούσαν πρόκληση και για την παρασκευή αφεψημάτων, για την οποία τα καταλληλότερα σύνεργα ήταν μικρές σφαιρικές χύτρες και ηθμοί (σουρωτήρια), που έχουν βρεθεί στιςανασκαφές. Η μεγάλη ποικιλία φυτών και οσπρίων εξάλλου, θα μπορούσε να αποτελεί την πρώτη ύλη για την παρασκευή ζωμών και ροφημάτων ενώ δεν αποκλείεται η κατανάλωση φρέσκων χυμών, τουλάχιστον από φρούτα, από σταφύλι και από ρόδι.

Το κρασί

Αμπελουργία και η οινοπαραγωγή πρέπει να αποτελούσαν βασικό τομέα της οικονομίας του Ακρωτηρίου στην εποχή της καταστροφής του. Και το γεγονός βεβαιώνεται τόσο από την φυσική παρουσία κουκουτσιών από σταφύλια, γιγάρτων, όσο και από την ειδική σκευή για το πάτημα σταφυλιών και την συλλογή μούστου. Ο ληνός (το πατητήρι) και ο κάδος κάτω από αυτόν αποτελούν τα απαραίτητα εξαρτήματα. Ένα κοφίνι όμως, γεμάτο με ασβέστη που βρέθηκε μέσα σε ληνό έβαλε σε σκέψη τον αρχαιολόγο ότι μπορεί ο ασβέστης να λειτουργούσε ως ένα είδος φίλτρου για τον καθαρισμό του μούστου.

Η φύλαξη του κρασιού γινόταν σε μεγάλους πίθους και η στεγάνωσή τους με κερί. Στο στόμιο ενός τέτοιου πιθαριού μάλιστα με χαραγμένη επιγραφή σε Γραμμική Α γραφή ένας συνδυασμός έχει αναγνωριστεί ότι συμβολίζει κρασί. Γενικά όμως, η πληθώρα των πιθαριών αποθήκευσης αλλά και ψευδόστομων αμφορέων που συναντά κανείς στο Ακρωτήρι υποδηλώνουν όχι απλώς μεγάλη παραγωγή κρασιού, αλλά και ανεπτυγμένη διακίνησή του.

«Μετατρέποντας όμως την κάλυψη της ανάγκης σε απόλαυση, η κοινωνία του Ακρωτηρίου δεν φαίνεται να ξεπέρασε τα όρια, δεν πέρασε στη χλιδή, αλλά απλώς απολάμβανε τη ζωή», κατέληξε ο κ.Ντούμας.

«Γιατί, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι οι Κυκλάδες γενικότερα και η Θήρα ειδικότερα είναι νησιά με πολλούς γεωγραφικούς, κλιματικούς, οικολογικούς κλπ. περιορισμούς, οι οποίοι αφ’ ενός υπαγόρευσαν τον λιτοδίαιτο χαρακτήρα των νησιωτών και αφ’ ετέρου κατέστησαν τους ανθρώπους εφευρετικούς και επινοητικούς, ώστε να επιλύουν αποτελεσματικά τα προβλήματά τους».

Διαβάστε περισσότερα: Στο Βήμα


Αναφορά από τα «Νέα» στην Ομιλία Ντούμα.

4 Φεβρουαρίου, 2011

Το πρώτο πιάτο περιλαµβάνει πίτα και µιαε ξέχουσα λιχουδιά, χοχλιούς. Για δεύτερο σερβίρεται σουβλάκι κατσικίσιο ή γίδα βραστή, ενώ για απεριτίφ προτείνεται χυµός από εξωτικό ρόδι ή σταφύλι.

Το µενού δεν είναι έµπνευση ενός ακόµη master chef από εκείνους που έχουν κατακλύσει την τηλεοπτική οθόνη, αλλά οι αγαπηµένες γεύσεις των κατοίκων που έζησαν τη 2η χιλιετία π.Χ. στην προϊστορική Θήρα. Φαγητά, υλικά και σκεύη (από σουβλάκια έως χύτρες) που «πάγωσαν» κάτω από την ηφαιστειακή λάβα και κατάφεραν να αντέξουν ώς τις µέρες µας για να αποκαλυφθούν από τη σκαπάνη του Χρίστου Ντούµα σ’ έναν από τους σηµαντικότερους οικισµούς τού προϊστορικού Αιγαίου, του Ακρωτηρίου. Και τα οποία παρουσίασε σε διάλεξη που έδωσε χθες στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στο πλαίσιο του συνεδρίου του IMIC, µε θέµα «Από την ανάγκη στην απόλαυση. Οι διατροφικές συνήθειες στο Ακρωτήρι της Εποχής του Χαλκού».

«Η πόλη του Ακρωτηρίου ήταν δηµιούργηµα µιας κοινωνίας οικονοµικά εύρωστης και µε επαφές που της προσέδιδαν χαρακτήρα κοσµοπολίτικο. Και η ποικιλία εδεσµάτων και ποτών που άµεσα ή έµµεσα αποκαλύπτουµε το επιβεβαιώνει.

Μόνο µια εύπορη κοινωνία µπορεί όχι να ανταποκριθεί αποτελεσµατικά στην κάλυψη των καθηµερινών αναγκών αλλά και να µετατρέψει την κάλυψη της βασικής ανάγκης σε απόλαυση, χωρίς να φτάσει στη χλιδή» επισήµανε ο ανασκαφέας του κλειστού από το 2005 αρχαιολογικού χώρου µετά την κατάρρευση του βιοκλιµατικού στεγάστρου,του οποίου η αποκατάσταση αναµένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος Μαΐου. Εφευρετικοί οι κάτοικοι της προϊστορικής Θήρας, αναγκάστηκαν να µπουν στην κουζίνα µε τα λιγοστά υλικά που τους έδινε το άνυδρο νησί. Τα αιγοπρόβατα κατείχαν την πρώτη θέση σε ποσοστό 80%, τα χοιρινά ακολουθούσαν µε 19% ενώ µόλις 1% της διατροφής κάλυπταν τα ζώα από κυνήγι και τα βοοειδή που δεν µπορούσαν να εκτραφούν στη φτωχή σε λιβάδια Θήρα.

Κυδώνια, χτένια, αχινοί, πεταλίδες, πορφύρα – καταναλωνόταν και ως τροφή εκτός από τη χρήση της για παραγωγή χρώµατος – και βεβαίως ψάρια φρέσκα και παστωµένα είχαν βασικό ρόλο στη διατροφή. Σύκα (οι σπόροι τους βρέθηκαν στα κατακάθια των υπονόµων) και αµύγδαλα ήταν επίσης ψηλά στις προτιµήσεις, ενώ δεν αποκλείεται να γνώριζαν και τοµέλι, όπως δείχνει το κερί που είχε χρησιµοποιηθεί ως  µονωτικό υλικό για τη στεγανοποίηση πιθαριών.

Κι αν το κριθάρι –σπανιότερα το στάρι –, το λαθούρι, τα µπιζέλια, η φάβα και οι φακές ήταν τα κατεξοχήν σιτηρά και όσπρια που έτρωγαν οι κάτοικοι του Ακρωτηρίου, εντυπωσιακό είναι πως δεν έτρωγαν ελιές. «Η απουσία ολόκληρων ελαιοπυρήνων από τις αποθήκες του Ακρωτηρίου δείχνει ότι ο καρπός της ελιάς δεν φυλασσόταν ως διατροφικό είδος. Αντίθετα, η πληθώρα θρυµµατισµένων ελαιοπυρήνων µαρτυρεί σύνθλιψη και πολτοποίηση του καρπού για εξαγωγή ελαιολάδου» τόνισε ο κ. Ντούµας.

Στις εξωτικές γεύσεις δε συµπεριλαµβάνονται το ρόδι που ήρθε από την περιοχή της Κασπίας και το κρασί, το οποίο εισήχθη από τη Γεωργία στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ. Στη Θήρα η παραγωγή του είχε µια πρωτοτυπία: τοποθετούσαν ένα κοφίνι ασβέστη µέσα στον ληνό, ως ένα είδος φίλτρου καθαρισµού του µούστου.

Ο καρπός της ελιάς δεν φυλασσόταν ως διατροφικό είδος, αλλά τον πολτοποιούσαν για εξαγωγή ελαιόλαδου

Πηγή